Σήμερα υπάρχουν 1.236 φοροαπαλλαγές και κοστίζουν στον προϋπολογισμό περίπου 22,9 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ειδικές ρυθμίσεις που μειώνουν άμεσα ή έμμεσα τα φορολογικά έσοδα και προβλέπουν απαλλαγές, μειώσεις, εκπτώσεις, μειωμένους συντελεστές και αναβολές φορολογικών υποχρεώσεων. Η Κομισιόν και ο ΟΟΣΑ δεν υποστηρίζουν ότι κάθε φοροαπαλλαγή είναι αναγκαστικά λανθασμένη, αλλά εντοπίζουν το πρόβλημα κυρίως στο ότι δεν υπάρχει συστηματική αξιολόγηση, προκαλείται άνιση μεταχείριση μεταξύ φορολογουμένων, ενώ στερούνται σημαντικοί πόροι από τον προϋπολογισμό. Ειδικότερα, ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι «ο περιορισμός των φορολογικών δαπανών και η συνέχιση των μέτρων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής θα δημιουργούσαν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο», ενώ η Κομισιόν ζητά να αξιολογηθούν και να εξορθολογιστούν 1.236 περιπτώσεις φοροαπαλλαγών με σημαντικό δημοσιονομικό βάρος.
Κατά το παρελθόν ο ΟΟΣΑ έχει υπογραμμίσει ότι οι πολλές φορολογικές δαπάνες, ιδίως οι μειωμένοι συντελεστές και οι απαλλαγές ΦΠΑ, μειώνουν τα δημόσια έσοδα, ενώ τα στοιχεία για την αποτελεσματικότητά τους είναι αδύναμα. Το βασικό ζητούμενο, όπως προκύπτει, δεν είναι μια οριζόντια κατάργηση, αλλά η αξιολόγησή τους: Ποιες απαλλαγές βοηθούν πραγματικά, ποιες ωφελούν δυσανάλογα συγκεκριμένες ομάδες και ποιες μπορούν να μειωθούν ώστε να διευρυνθεί η φορολογική βάση χωρίς αύξηση συντελεστών. Αξίζει να σημειωθεί ότι την ίδια σύσταση έχουν εκφράσει πρόσφατα τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όσο και ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ενώ το ΙΟΒΕ σε πρόσφατη ανάλυσή του ανέφερε την ανάγκη επανεξέτασης της έκτασης και του κόστους των φοροαπαλλαγών, προειδοποιώντας ότι η διαρκής διεύρυνσή τους περιορίζει τα φορολογικά έσοδα και αυξάνει την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος. Η πορεία των φοροαπαλλαγών τα τελευταία χρόνια είναι διαρκώς αυξητική. Το 2014, εν μέσω μνημονίων, ανέρχονταν σε 3,042 δισ. ευρώ, για να διαμορφωθούν σε 7,716 δισ. ευρώ το 2017. Με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας, από το 2021 και εντεύθεν αυξάνονται και πληθύνονται, με αποτέλεσμα να προσεγγίζουν σήμερα τα 22,9 δισ. ευρώ.
Οι φόροι στο diesel
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την Κομισιόν, εξακολουθεί να είναι η χώρα της Ε.Ε. στην οποία οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλοί σε σύγκριση με εκείνους στη βενζίνη, παρότι το diesel είναι πιο επιβαρυντικό για το περιβάλλον. «Ως εκ τούτου, μια αναπροσαρμογή της ενεργειακής φορολογίας, σε συνδυασμό με τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, θα μπορούσε να δημιουργήσει ισχυρότερα κίνητρα για την ηλεκτροκίνηση και γενικότερα τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας. Ενώ η πιο στοχευμένη αξιοποίηση πηγών εσόδων, όπως το ETS, το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, θα επέτρεπε τη διάθεση επαρκών πόρων σε βασικά σχήματα στήριξης, όπως ο λογαριασμός ΑΠΕ, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και των μεταφορών, συμβάλλοντας περαιτέρω στην πράσινη μετάβαση της Ελλάδας με δίκαιο και κοινωνικά συμπεριληπτικό τρόπο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σημειώνεται ότι ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) στην Ελλάδα ανέρχεται σε 0,41 ευρώ ανά λίτρο, ή 410 ευρώ ανά 1.000 λίτρα. Σε αντίθεση με τη βενζίνη, όπου η Ελλάδα έχει τον 4ο υψηλότερο ΕΦΚ στην Ε.Ε., με 0,70 ευρώ/λίτρο, στο diesel η χώρα μας βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καταλαμβάνοντας περίπου τη 13η θέση ανάμεσα στα 27 Κράτη-μέλη. Η Ελλάδα, με το 0,41 ευρώ ανά λίτρο, είναι ελαφρώς κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.
Τα «φέσια» των Νοσοκομείων
Νέο «καμπανάκι» σήμαναν οι Βρυξέλλες και για τα «φέσια» των Νοσοκομείων προς τους προμηθευτές, τα οποία κινούνται σταθερά πάνω από τα 1,5 δισ. ευρώ, αντί να περιορίζονται όπως έχει δεσμευθεί η χώρα μας προς τους δανειστές της. Το πρόβλημα δεν είναι ταμειακό, όπως τουλάχιστον τονίζουν αρμόδιες πηγές του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, καθώς οι σχετικές πιστώσεις υπάρχουν και εκταμιεύονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αλλά οι πληρωμές πελαγοδρομούν στους φορείς που βαρύνονται με οφειλές.
Σε μια από τις συνοδευτικές εκθέσεις της αξιολόγησης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Κομισιόν παρατηρεί κατ’ αρχάς ότι το συνολικό ύψος των καθαρών καθυστερούμενων οφειλών του δημόσιου τομέα μειώθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, από 626 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο σε 453 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο (-28%), αλλά η ετήσια πρόοδος παραμένει μέτρια (-3%).
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες παρατηρούν πως οι εξελίξεις στους επιμέρους τομείς είναι ανισόμορφες. Τα Ταμεία Κοινωνικής Ασφάλισης παρουσιάζουν κάποια βελτίωση, η οποία αντανακλά κυρίως τη συνεχιζόμενη μείωση των καθυστερούμενων οφειλών εφάπαξ συντάξεων, ενώ οι καθυστερούμενες οφειλές στην Κεντρική Διοίκηση, στα εξωπροϋπολογιστικά Ταμεία, στους ΟΤΑ και στις επιστροφές φόρων παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές. Από την άλλη μεριά, τα Νοσοκομεία εξακολουθούν να αποτελούν την κύρια πηγή ανησυχίας, καθώς οι καθυστερούμενες οφειλές δεν παρουσιάζουν σαφή πτωτική τάση παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί. Η σύσταση της Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) δεν έχει αποφέρει ακόμη τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Όπως σημειώνει η Κομισιόν, σύμφωνα με τις ελληνικές Αρχές, αυτό αντανακλά ένα χρηματοδοτικό κενό που συνδέεται με χρονική αναντιστοιχία μεταξύ των δαπανών για φάρμακα και των αντίστοιχων εκταμιεύσεων επιχορηγήσεων προς την ΕΚΑΠΥ.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τη Γενική Κυβέρνηση δείχνουν ότι οι ακαθάριστες ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου διαμορφώνονταν στα 3,103 δισ. ευρώ τον Μάρτιο του 2026, έναντι 2,577 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025. Από αυτό το απόθεμα χρεών, τα 1,590 δισ. ευρώ εγγράφονται στα Νοσοκομεία, ενώ άλλα 199 εκατ. ευρώ βαρύνουν τον ΕΟΠΥΥ. Η υποσημείωση από το ΓΛΚ είναι ότι τα ληξιπρόθεσμα του ΕΟΠΥΥ και των Νοσοκομείων εμφανίζουν τα μικτά ποσά και υφίσταται υποχρέωση από τους προμηθευτές για rebate και clawback, που δεν έχει συμψηφιστεί ακόμα.
euro2day.gr
Newsroom
