Το πρόβλημα αυτό απειλεί να επιβραδύνει την ανάκαμψη της χώρας από την πανδημία, δεδομένης της κεντρικής σημασίας που έχει ο κλάδος του τουρισμού για την ελληνική οικονομία. «Είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζουμε τέτοια έλλειψη στον κλάδο», δήλωσε ο Γιώργος Καββαθάς, Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ. Οι FT υπενθυμίζουν πως παρόμοιο πρόβλημα εύρεσης προσωπικού σε μπαρ και εστιατόρια αντιμετωπίζουν πολλές χώρες, όπως η Γερμανία, με τη διαφορά όμως πως το σχετικό μέγεθος και η οικονομική στάθμιση του κλάδου στην Ελλάδα είναι πολύ μεγαλύτερα. Συνήθως απασχολεί περισσότερα από 432.000 άτομα, ή το 10% του εθνικού εργατικού δυναμικού, αναλογικά σχεδόν διπλάσιο απ’ ό,τι στην Ισπανία, και για τον λόγο αυτό τα προβλήματα μπορεί να έχουν μακροοικονομικές επιπτώσεις.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας δήλωσε πως «οι βασικοί κλάδοι που δημιουργούν θέσεις εργασίας όπως ο τουρισμός, το λιανεμπόριο και η ψυχαγωγία πλήττονται από την αβεβαιότητα», προσθέτοντας πως «είναι ασαφές το πόσο γρήγορα θα επιστρέψουν στα προ Covid επίπεδα». Άνθρωποι από τους κλάδους της εστίασης και των ξενοδοχείων έλεγαν στους FT πως το συνεχόμενο ανοιγοκλείσιμο εστιατορίων και μπαρ τον περασμένο χρόνο δημιούργησε μεγάλη αβεβαιότητα και πως οι εργαζόμενοι φοβούνται ότι μπορεί τα μαγαζιά αυτά να ξανακλείσουν και για τον λόγο αυτόν αναζητούν άλλου είδους εργασία. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από την υπερπροσφορά μέτριων καφέ, μπαρ και εστιατορίων, τα οποία άνοιξαν κατά κόρον τη δεκαετία 2010-2020, που δεν προσφέρουν ελκυστικές προοπτικές απασχόλησης.
Ο κ. Καββαθάς υπολογίζει πως έως και 92% όλων των νέων επιχειρήσεων που άνοιξαν στη δεκαετία εκείνη ήταν στον κλάδο των τροφίμων και ποτών, οδηγώντας σε κρίση υπερπροσφοράς που ξέσπασε κατά τη διάρκεια της πανδημίας. «Ο κόσμος νομίζει πως είναι εύκολο επάγγελμα, πως οποιοσδήποτε μπορεί να ανοίξει μια καφετέρια, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Η υπερπροσφορά βλάπτει όλους καθώς πέφτει η ποιότητα και τα περιορισμένα κέρδη πρέπει να τα μοιραστούν περισσότεροι… Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι η κορυφή του παγόβουνου».
Άλλοι σημειώνουν πως οι κυβερνητικές πολιτικές για να μετριαστούν οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας επιδείνωσαν το πρόβλημα, με πολλούς εργαζόμενους να προτιμούν να ζουν με το επίδομα των 534 ευρώ μηνιαίως παρά να εργαστούν σε ένα εστιατόριο, όπου ο μισθός ξεκινάει από τα περίπου 850 ευρώ τον μήνα. Ο κ. Βέττας εκτιμά πως η έλλειψη προσωπικού είναι σύμπτωμα ευρύτερων προβλημάτων στην ελληνική αγορά εργασίας, ενώ αποδίδει ευθύνες στην ύπαρξη «υπερβολικά πολλών κανονισμών», που καθιστούν «δύσκαμπτη» την απασχόληση στην Ελλάδα. Πάντως, το πρόβλημα πλήττει ακόμα και τα γνωστότερα μαγαζιά της Ελλάδας. Ο σεφ Λευτέρης Λαζάρου σχολίαζε πως φέτος ήταν η πρώτη φορά στα 35 χρόνια λειτουργίας του εστιατορίου του, που δυσκολεύεται να καλύψει τις 76 θέσεις εργασίας, καθώς ο κόσμος δεν στέλνει πλέον βιογραφικά.
Τα δύσκολα για την αγορά εργασίας… έπονται, καθώς λήγουν σιγά σιγά τα προστατευτικά μέτρα περιορισμού των απολύσεων μέσω της επιστρεπτέας προκαταβολής και της διαδικασίας των αναστολών συμβάσεων. Πρόκειται για ένα αδιαμφισβήτητο crash test που έρχεται άμεσα, από τον επόμενο μήνα, τον Ιούλιο, και αναμένεται να κορυφωθεί, από τον Αύγουστο και μετά. Σε αυτό άλλωστε συνηγορούν και τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία ανεργίας του ΟΑΕΔ, που περιγράφουν την κατάσταση στην αγορά όπως ήταν τον Μάιο. Ουσιαστικά, η «μεγάλη εικόνα» δείχνει ότι υπερβαίνουν τις 83.000 οι αυξημένοι άνεργοι, συγκριτικά με τον Μάιο του 2019, δηλαδή την τελευταία μετρήσιμη χρονιά προ πανδημίας. Και όλα αυτά, παρά την προστασία που παρέχει ακόμα στους εργαζόμενους το Κράτος μέσω των μέτρων στήριξης προς τις επιχειρήσεις…
Αναλυτικότερα τα δεδομένα έχουν ως εξής:
Αναστολές Συμβάσεων: Πρόκειται για ένα μέτρο που έφτασε να καλύπτει έως και 645.000 εργαζόμενους τον περασμένο Φεβρουάριο. Σταδιακά, με το άνοιγμα της αγοράς, καθώς η χώρα έβγαινε την άνοιξη από το πολύμηνο lockdown, ο αριθμός όσων επιλέχθηκαν να τοποθετηθούν σε αυτή την «γκρίζα ζώνη» για να προστατευθούν από τυχόν απόλυση περιορίστηκε σημαντικά.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι είναι 202.000 οι εργαζόμενοι που βρίσκονται ακόμα υπό καθεστώς αναστολής σύμβασης. Το στοιχείο όμως που έχει ξεχωριστή σημασία είναι ότι όποια επιχείρηση έκανε χρήση του συγκεκριμένου μέτρου αναλαμβάνει τη δέσμευση να διατηρήσει τις ίδιες θέσεις εργασίας, για ισόποσο χρονικό διάστημα, μετά τη λήξη του. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι εάν κάποιος εργαζόμενος βρέθηκε για τρεις μήνες σε καθεστώς αναστολής σύμβασης, λαμβάνοντας την αποζημίωση ειδικού σκοπού των 534 ευρώ τον μήνα, δεν κινδυνεύει με απόλυση έως τρεις μήνες μετά τη λήξη της εν λόγω διαδικασίας. Η Πολιτεία «δεσμεύει» βέβαια την επιχείρηση με διατήρηση των ίδιων θέσεων εργασίας και όχι των ίδιων εργαζομένων. Ακόμα και έτσι όμως, το μέτρο λειτουργεί αποτρεπτικά στο να υπάρξουν απολύσεις.
Επιστρεπτέα προκαταβολή: Σε εξέλιξη, αυτή τη στιγμή, βρίσκονται οι δεσμεύσεις που απορρέουν από τις επιστρεπτέες προκαταβολές 5, 6 & 7. Ειδικότερα, όσοι έλαβαν ενίσχυση μέσω της Επιστρεπτέας Προκαταβολής 5, θα πρέπει να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό προσωπικού έως και τις 30 Ιουνίου 2021. Όσοι έλαβαν ενίσχυση μέσω της Επιστρεπτέας Προκαταβολής 6 θα πρέπει να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό προσωπικού έως και τις 31 Ιουλίου 2021. Όσοι έλαβαν ενίσχυση μέσω της Επιστρεπτέας Προκαταβολής 7 θα πρέπει να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό προσωπικού έως και τις 31 Αυγούστου 2021. Μόνο στην τελευταία περίπτωση, ανέρχονται σε περίπου 290.000 οι επιχειρήσεις που έλαβαν τη συγκεκριμένη οικονομική στήριξη. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν τηρήθηκε η συγκεκριμένη υποχρέωση, ανεξάρτητα για ποια περίπτωση επιστρεπτέας προκαταβολής πρόκειται, θα ζητηθεί να επιστραφεί το σύνολο του ποσού που εισπράχθηκε.
Αντίστοιχες δεσμεύσεις απορρέουν και από την Επιστρεπτέα Προκαταβολή 3, για επιχειρήσεις με περισσότερους από 20 εργαζόμενους, που έχουν υποχρέωση να διατηρήσουν τον αριθμό των εργαζομένων που είχαν την 1η Αυγούστου 2020 έως και την 1η Αυγούστου 2021. Οι ανάλογες δεσμεύσεις που υπήρχαν από τις επιστρεπτέες προκαταβολές 1, 2 και 4 έχουν ολοκληρωθεί.
Γίνεται σαφές ότι τα στοιχεία του ΟΑΕΔ, που δείχνουν ότι οι εγγεγραμμένοι άνεργοι είχαν φτάσει τον Μάιο στο 1.013.163, περιγράφουν ένα μέρος από την πραγματικότητα που καλείται να διαχειριστεί η αγορά εργασίας τούς αμέσως επόμενους μήνες. Ο αριθμός αυτός είναι σαφέστατα μειωμένος σε σχέση με το 1.162.955 των ανέργων που είχε καταγραφεί πριν από ένα έτος (μείωση 12,88% ή 149.792 άτομα).
Όμως ο Μάιος του 2020 ήταν ένας πολύ «ιδιαίτερος» μήνας, μιας και τότε η χώρα έβγαινε με δειλά βήματα από το Α΄ lockdown, λόγω πανδημίας. Αν η σύγκριση γίνει με τον πιο… φυσιολογικό Μάιο του 2019, όταν οι εγγεγραμμένοι άνεργοι ήταν 929.396, διαπιστώνεται δραματική αύξηση κατά 83.767 άτομα. Πρακτικά, φαίνεται ότι η «ζημιά» που έχει γίνει στην αγορά εργασίας, λόγω πανδημίας, είναι πολύ μεγάλη και η βελτίωση της εικόνας στους εγγεγραμμένους ανέργους του ΟΑΕΔ γίνεται με πολύ αργό ρυθμό.
«The New Daily Mail»
Newsroom με πληροφορίες από euro2day.gr και naftemporiki.gr
