Κομισιόν: Η Ελλάδα νίκησε τη φοροδιαφυγή, όχι την υπερφορολόγηση
Σφοδρή κριτική στις προτάσεις της Αντιπολίτευσης για την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την οικονομία ασκεί η Κυβέρνηση, σε ένα άτυπο μπρα ντε φερ να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Το Μέγαρο Μαξίμου υποστηρίζει πως οι εξαγγελίες των Κομμάτων της μειοψηφίας, και δη του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛ.Α.Σ., στερούνται κοστολόγησης και αναπαράγουν πρακτικές που κατά το παρελθόν οδήγησαν τη χώρα στη δημοσιονομική κρίση.
Κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι, παρά την αύξηση των μισθών τα τελευταία χρόνια, η πίεση από τον πληθωρισμό και κυρίως το κόστος στέγασης εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά. Όπως επισημαίνουν, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν αύξηση των μέσων μισθών κατά περίπου 30%, ωστόσο ο σωρευτικός πληθωρισμός έχει περιορίσει σημαντικά το πραγματικό όφελος στην αγοραστική δύναμη, ενώ υπογραμμίζουν ότι οι μέσοι όροι δεν αποτυπώνουν τις μεγάλες επιβαρύνσεις που αντιμετωπίζουν όσοι πληρώνουν υψηλά ενοίκια. Σύμφωνα με το πρωθυπουργικό περιβάλλον, αλλά και το οικονομικό επιτελείο, η ακρίβεια αποτελεί σε μεγάλο βαθμό εισαγόμενο πρόβλημα, το οποίο επηρεάζει όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες, ωστόσο συνυπάρχει με διαχρονικές ελληνικές παθογένειες που συνδέονται με τη δημοσιονομική διαχείριση των προηγούμενων δεκαετιών.
Η Κυβέρνηση αντιπαραβάλλει δύο διαφορετικές προσεγγίσεις: Από τη μία, όπως υποστηρίζει, την πολιτική των ανεξέλεγκτων υποσχέσεων χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και από την άλλη, τη δημοσιονομική πειθαρχία που επιτρέπει τη σταδιακή επιστροφή των υπεραποδόσεων της οικονομίας στην κοινωνία. Στο πλαίσιο αυτό, το Μέγαρο Μαξίμου απορρίπτει τις προτάσεις της αντιπολίτευσης για νέες παροχές, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην πρόταση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, για επαναφορά της 13ης σύνταξης. Όπως υποστηρίζει, το κόστος μιας επιπλέον σύνταξης ανέρχεται περίπου στα 2,5 δισ. ευρώ, καθώς τόσο ανέρχεται κάθε μήνα η συνολική δαπάνη του Κράτους για τις συντάξεις, εκτιμώντας ότι η αναφορά της Χαριλάου Τρικούπη σε κόστος 450 εκατ. ευρώ δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δημοσιονομικά δεδομένα. Παράλληλα, η Κυβέρνηση υπερασπίζεται τη στρατηγική της για την ενίσχυση της οικονομίας μέσω της προσέλκυσης επενδύσεων, σημειώνοντας ότι η αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, μειώνει την ανεργία και αυξάνει τα δημόσια έσοδα, τα οποία στη συνέχεια μπορούν να επιστρέφουν στους πολίτες μέσω μόνιμων παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, κυβερνητική προτεραιότητα παραμένει η συνέχιση των φορολογικών ελαφρύνσεων και η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, αντί της επέκτασης των επιδοματικών πολιτικών. Όπως ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, στόχος είναι τα περιθώρια που δημιουργεί η ανάπτυξη της οικονομίας να αξιοποιούνται κυρίως για μόνιμες μειώσεις φόρων, καθώς εκτιμάται ότι πρόκειται για μέτρα με μεγαλύτερο αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα. Ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών, η Ν.Δ. θα παρουσιάσει ένα πλήρως κοστολογημένο πρόγραμμα, το οποίο θα περιλαμβάνει τόσο απολογισμό των παρεμβάσεων της τελευταίας περιόδου όσο και τις δεσμεύσεις της για την επόμενη τετραετία, αντιπαραβάλλοντας τη δική της προσέγγιση με εκείνη της Αντιπολίτευσης, την οποία κατηγορεί ότι υπόσχεται μέτρα χωρίς να εξηγεί από πού θα προέλθουν οι αναγκαίοι πόροι.
«Εμείς θα πάμε και θα πούμε δέκα πράγματα που κάναμε, θα παραδεχθούμε τρία πράγματα που δεν κάναμε, όσα είναι και πρέπει να τα αλλάξουμε και θα πούμε άλλα πέντε, δέκα που θέλουμε για τα επόμενα χρόνια. Όλα αυτά θα τα έχουμε κοστολογήσει και θα κοιτάξουμε τον κόσμο στα μάτια και θα του ζητήσουμε μια ισχυρή εντολή. Από εκεί και πέρα, αν το ΠΑΣΟΚ πιστεύει ότι μπορεί να πορευτεί όπως πορεύτηκε ο κ. Τσίπρας το ’19 ή το ’23, όπου το πρόγραμμα του κ. Τσίπρα ήταν 30 δισεκατομμυρίων ευρώ και έχασε από ένα πρόγραμμα 9 δισεκατομμυρίων ευρώ σε βάθος τετραετίας που ήταν το δικό μας, τότε νομίζω ότι θα βάλει άλλα πολλά ακόμα αυτογκόλ», σημείωσε ο κ. Μαρινάκης, δείχνοντας τη στρατηγική που θα ακολουθήσει το Μέγαρο Μαξίμου έως και τις κάλπες.
Κομισιόν: Η Ελλάδα νίκησε τη φοροδιαφυγή, όχι την υπερφορολόγηση
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της ετήσιας έκθεσης φορολογίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026 εντοπίζεται στο φορολογικό βάρος που σηκώνει η εργασία στην Ελλάδα. Παρότι τα τελευταία χρόνια έχουν μειωθεί οι ασφαλιστικές εισφορές, η συνολική επιβάρυνση εργαζομένων και Επιχειρήσεων παραμένει πάνω από τον μέσο όρο των ανεπτυγμένων οικονομιών. Τα νούμερα είναι ενδεικτικά: Για έναν άγαμο εργαζόμενο με μέσο μισθό, η συνολική φορολογική επιβάρυνση ανήλθε το 2025 στο 39,3% του συνολικού κόστους εργασίας, όταν ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώθηκε στο 35,1%. Έτσι, η Ελλάδα παραμένει στο ανώτερο μισό της κατάταξης των ανεπτυγμένων χωρών. Για άλλα προφίλ Νοικοκυριών η επιβάρυνση είναι ακόμη πιο έντονη: Σε εργαζόμενους με διαφορετική οικογενειακή κατάσταση ή υψηλότερα εισοδήματα, το άθροισμα φόρων και ασφαλιστικών εισφορών μπορεί να αγγίζει το 44%-45% του συνολικού κόστους εργασίας.
Η σύγκριση με τη Νότια Ευρώπη δεν κολακεύει την Ελλάδα, καθώς η χώρα εμφανίζει υψηλή επιβάρυνση στην απασχόληση. Πορτογαλία και Ισπανία φορολογούν επίσης σημαντικά την εργασία, όμως σε αρκετές περιπτώσεις διαθέτουν πιο διευρυμένη φορολογική βάση και διαφορετικό μείγμα άμεσων και έμμεσων φόρων. Στον αντίποδα, χώρες όπως η Ιρλανδία διατηρούν χαμηλότερη συνολική επιβάρυνση στην εργασία, αντλώντας έσοδα από άλλες πηγές και προσφέροντας ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον για την προσέλκυση επενδύσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η υψηλή φορολόγηση της εργασίας αποθαρρύνει την αύξηση της απασχόλησης, συμπιέζει τις καθαρές αποδοχές και πλήττει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Το μοντέλο στηρίζεται στη μισθωτή απασχόληση
Πίσω από τα υψηλά ποσοστά κρύβεται μια διαχρονική εξάρτηση: Το ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να αντλεί σημαντικό μέρος των φορολογικών εσόδων του από μισθωτούς και συνταξιούχους, δηλαδή από φορολογούμενους με υψηλή συμμόρφωση και ελάχιστα περιθώρια απόκρυψης εισοδήματος. Η χρόνια αυτή στήριξη του φορολογικού μοντέλου στη μισθωτή απασχόληση, την οποία επιβεβαιώνει και το ύψος της επιβάρυνσης στα διάφορα προφίλ νοικοκυριών, στενεύει τα περιθώρια για ελάφρυνση της δηλωμένης εργασίας και κρατά ψηλά το κόστος απασχόλησης. Συνολικά, η εικόνα που σκιαγραφούν οι Βρυξέλλες είναι εκείνη μιας χώρας που, με όχημα την τεχνολογία, κατάφερε να συρρικνώσει αισθητά τη φοροδιαφυγή και να βελτιώσει την εισπραξιμότητα των φόρων, δίχως ωστόσο να δώσει απάντηση στο θεμελιώδες πρόβλημα: Την υπερβολική φορολόγηση της δηλωμένης οικονομικής δραστηριότητας. Παρά τη σημαντική πρόοδο στην ψηφιοποίηση της φορολογικής Διοίκησης, οι διαρθρωτικές αδυναμίες του συστήματος παραμένουν.
ΦΠΑ: Εντυπωσιακή πρόοδος στη συμμόρφωση
Παρά τη θεαματική βελτίωση στη φορολογική συμμόρφωση, τα δημόσια έσοδα της Ελλάδας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα από τον ΦΠΑ και τους λοιπούς έμμεσους φόρους. Ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ, στο 24%, είναι από τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που πλήττει δυσανάλογα τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος και ροκανίζει την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Παράλληλα, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Ελλάδα συνεχίζει να εμφανίζει μεγάλο «VAT policy gap», δηλαδή απώλειες δυνητικών εσόδων που οφείλονται σε εξαιρέσεις, μειωμένους συντελεστές και ειδικά φορολογικά καθεστώτα. Με βάση τις ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, το ελληνικό VAT policy gap βρίσκεται μεταξύ των υψηλότερων στην Ε.Ε..
Στο σκέλος της συμμόρφωσης, ωστόσο, η μεταστροφή είναι εντυπωσιακή: Η Ελλάδα έχει καταγράψει μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις του VAT Gap («κενού ΦΠΑ») στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το ποσοστό να έχει υποχωρήσει στο 9% το 2024, από περίπου 33% το 2013. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη συρρίκνωση του «κενού ΦΠΑ», δηλαδή της απόστασης ανάμεσα στον φόρο που θα έπρεπε να εισπράττεται και σε εκείνον που τελικά φτάνει στα δημόσια Ταμεία, έπαιξαν οι ηλεκτρονικές πληρωμές, η υποχρεωτική χρήση POS, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με την ΑΑΔΕ και η υποχρεωτική διαβίβαση στοιχείων στο myDATA.
Υπερβολική εξάρτηση από την κατανάλωση
Η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες που στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη χρηματοδότηση των δημόσιων εσόδων στους έμμεσους φόρους και πρωτίστως στον ΦΠΑ. Η βαριά αυτή εξάρτηση από την κατανάλωση καθιστά το φορολογικό σύστημα πιο ευάλωτο σε φάσεις επιβράδυνσης της οικονομίας ή υποχώρησης της ιδιωτικής δαπάνης, ενώ ταυτόχρονα επιβαρύνει δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Φορολογικά αγκάθια στην πράσινη μετάβαση
Στο πεδίο της ενέργειας, η κεντρική αιχμή της Κομισιόν είναι ότι η φορολογική μεταχείριση ευνοεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ορυκτά καύσιμα σε βάρος της ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως σημειώνει η Επιτροπή, οι φόροι και οι επιβαρύνσεις μεγεθύνουν τη διαφορά τιμών μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, κάτι που ενδέχεται να λειτουργεί ως τροχοπέδη για τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας και την πράσινη μετάβαση. Ξεχωριστή μνεία γίνεται στη φορολογία των καυσίμων: Η Ελλάδα είναι πλέον η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης είναι αισθητά χαμηλότερος από τον αντίστοιχο της βενζίνης, παρά το γεγονός ότι το ντίζελ έχει μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Κατά την Επιτροπή, η διαφοροποίηση αυτή αποδυναμώνει τα κίνητρα για καθαρότερες μετακινήσεις.
euro2day.gr
Newsroom
