Το ερώτημα είναι τόσο παλιό όσο και οι πρώτες Εταιρείες δημοσκοπήσεων στην πατρίδα τους την Αμερική: Οι δημοσκοπήσεις καθρεφτίζουν την Κοινωνία και εκφράζουν τις διαθέσεις της ή χειραγωγούν την κοινή γνώμη; Η απάντηση είναι απλή: Ακόμη και έγκυρες και αντικειμενικές να είναι, όσο γίνεται, και πάλι επηρεάζουν τις στάσεις και τις τάσεις των πολιτών. Άνθρωποι που δεν έχουν κατασταλαγμένη άποψη για κάποιο θέμα, όχι κατ’ ανάγκη πολιτικό, επηρεάζονται από την άποψη της πλειοψηφίας. Ενίοτε αλλάζουν και άποψη για να συμπλέουν με το ρεύμα. Έτσι λειτουργεί η ανθρώπινη ψυχολογία.
Μαγικά
Το αρχικό ερώτημα σε μία πολιτική δημοσκόπηση είναι απλό: «Τι θα ψηφίζατε εάν την επόμενη Κυριακή είχαμε εκλογές». Συνήθως σε δείγμα περίπου 1.000 ανθρώπων. Τι αντιπροσωπεύει όμως το δείγμα; Τον γενικό πληθυσμό; Εκείνους που θα πάνε να ψηφίσουν; Εκείνους που ψήφισαν το 2024 ή εκείνους που ψήφισαν το 2023; Και όταν προκύπτει ένας μεγάλος αριθμός αναποφάσιστων με ποιο κριτήριο κατανέμονται υπέρ του ενός ή του άλλου κόμματος; Πράγματι οι παρελθούσες συμπεριφορές μπορεί να είναι οδηγός και για το μέλλον. Σε κάθε περίπτωση όμως κατά προσέγγιση, στο περίπου. Και τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα σε εποχές ρευστότητας και μεταβάσεων. Όταν τα συνήθη κριτήρια πολιτικής συμπεριφοράς διαταράσσονται.
Κάπως έτσι στην ελληνική πραγματικότητα αρχίζουν τα μαγικά. Η Ν.Δ. πχ εμφανίζεται στο 22% με 23%, σε κάποιες μετρήσεις, και έχει κερδίσει μονάδες σε σχέση με την μέτρηση πριν έναν μήνα δίχως να έχει μεσολαβήσει κάτι που να το εξηγεί. Ή ξεκινώντας από πρόθεση ψήφου 23% να κάνουν την τελική εκτίμηση ότι αυτό μεταφράζεται κοντά στο 30% στην κάλπη. Επιμένουν οι δημοσκόποι ότι αυτό δεν είναι αυθαίρετο γιατί έχουν τα κριτήρια της πολιτικής επιστήμης(!) με τα οποία μπορούν να σταθμίσουν και να προβλέψουν μελλοντικές συμπεριφορές.
Εδώ πια οι δημοσκόποι γίνονται οιωνοσκόποι. Μπορεί και να πέσουν μέσα. Όχι σπάνια όμως έχουν πέσει έξω, όπως στις πρόσφατες Ευρωεκλογές. Συγκεκριμένες Εταιρείες έβρισκαν την Ν.Δ. στην πρόθεση ψήφου στο 26% με 27% αλλά με αναγωγή την ανέβαζαν στο 32%. Κάποιες άλλες πιο γαλαντόμες ξεκινούσαν από 28% ή 29%, είχαν λάθος ακόμη και στην πρόθεση ψήφου, και την έβγαζαν στο 35%. Που σημαίνει ότι τα κριτήρια που χρησιμοποιούσαν για την επιλογή του δείγματος και για την εκτίμηση της εκλογικής συμπεριφοράς δεν λειτούργησαν. Το ερώτημα είναι απλό: Τώρα χρησιμοποιούν άλλα κριτήρια που μπορεί να είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα; Εάν χρησιμοποιούν τα ίδια κριτήρια γιατί να μην πέσουν και πάλι έξω; Οι δημοσκόποι αποφεύγουν να μιλήσουν. Όταν στα τηλεοπτικά πάνελ τους επισημαίνεται ότι έπεσαν έξω, δεν θεωρούν ότι πρέπει να δώσουν εξηγήσεις αλλά αντιπαρέρχονται το ερώτημα λέγοντας ότι στις προηγούμενες εκλογές έπεσαν μέσα.
Κάτι το οποίο είναι εν μέρει αληθές. Όσον αφορά την πρόβλεψη του ΣΥΡΙΖΑ απέτυχαν παταγωδώς. Όχι μόνο γιατί δεν πήρε το 27% με 28% που του έδιναν, ενώ όπως λένε τον έβρισκαν στο 24% με 25% αλλά δεν μπορούσαν τα το παρουσιάσουν. Ειρήσθω εν παρόδω, γιατί; Επηρεάζονται από το πολιτικό κλίμα διαστρεβλώνοντας τα στοιχεία τους; Τι μαγικά έκαναν και ενώ έβρισκαν τον ΣΥΡΙΖΑ χαμηλότερα τον εμφάνιζαν 3 με 4 μονάδες πιο πάνω; Αλλά και πάλι ήταν πολύ μακριά από το 20% που πήρε στις πρώτες εκλογές του 2023.
Σοφιστική
Οι δημοσκόποι καταφεύγουν στην σοφιστική και ρωτούν πώς γίνεται όλες οι Εταιρείες να δίνουν το ίδιο πάνω κάτω αποτέλεσμα; Κατ’ αρχήν δεν ισχύει. Ορισμένες βγάζουν τη Ν.Δ. στην ζώνη του 21%-23%, ενώ κάποιες άλλες σταθερά πάνω από 25%. Όλες όμως συμφωνούν στην εκτίμηση κοντά στο 30% και πάνω στην κάλπη. Η απάντηση στο ερώτημα τους λέγεται καρτελοποίηση και σε αυτόν τον τομέα. Θα είχε ενδιαφέρον μία ενδελεχής έρευνα για το πώς είναι βιώσιμες τόσο πολλές Εταιρείες σε μία τόσο μικρή χώρα, από πού παίρνουν δουλειές και πώς οι Εταιρείες που τους κάνουν αναθέσεις σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα και πολλές φορές με ενδιάμεσους, με κρατικό χρήμα.
Ένα ομοιόμορφα επαναλαμβανόμενο δημοσκοπικό αποτέλεσμα που προέρχεται από την καρτελοποίηση των Εταιρειών του χώρου λειτουργεί εκ των πραγμάτων σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Το κυβερνητικό αφήγημα θέλει τη Ν.Δ. κοντά στο 30%, θα πεισθεί ο κόσμος να της δώσει το ποσοστό αυτό και στις εκλογές. Ακόμη και εάν αυτό δεν γίνει θα μας πουν φταίει ο κόσμος που άλλαξε τα κριτήριά του. Και θα συνεχίσουν να κάνουν business aș usual…
naftemporiki.gr
«The New Daily Mail»
Newsroom


