«Το ιδιωτικό χρέος είναι ίσως το πιο σύνθετο κοινωνικό αποτύπωμα της κρίσης. Μετριέται σε ανασφάλεια, σε καθυστερημένες αποφάσεις ζωής, σε ανθρώπους που νιώθουν ότι το παρελθόν εξακολουθεί να καθορίζει το μέλλον τους», τονίζει στο ΑΜΠΕ ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης. Όπως σημειώνει, στόχος είναι να σπάσει ο φαύλος κύκλος του χρέους με «πραγματικές δεύτερες ευκαιρίες». «Η πραγματική επιτυχία της οικονομικής πολιτικής μετριέται από τον αριθμό των πολιτών που αισθάνονται ότι ξαναπαίρνουν τον έλεγχο της ζωής τους», υπογραμμίζει.
Τι αλλάζει στον νόμο Κατσέλη
Κεντρική παρέμβαση του νέου πλαισίου είναι ο επανυπολογισμός των τόκων στις δικαστικές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010, του πρώην νόμου Κατσέλη. Με τη νέα διάταξη, ο τόκος θα υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το Δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου υπολοίπου. Στην πράξη, αυτό οδηγεί σε μεγάλη μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης για οφειλέτες με ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις. Για παράδειγμα, σε ρύθμιση τελικής οφειλής 144.500 ευρώ σε 25 χρόνια και με επιτόκιο 3,6%, η μηνιαία δόση από περίπου 731 ευρώ μπορεί να υποχωρήσει σε περίπου 483 ευρώ. Παράλληλα, το μέτρο εφαρμόζεται και αναδρομικά για ενεργές ρυθμίσεις που δεν έχουν περατωθεί ή δεν έχουν καταστεί έκπτωτες. Τυχόν υπερβάλλουσες πληρωμές τόκων που έχουν ήδη γίνει θα συμψηφίζονται με μελλοντικές δόσεις, μειώνοντας τη διάρκεια αποπληρωμής. Η ρύθμιση αφορά πάνω από 100.000 φυσικά πρόσωπα με ενεργές δικαστικές ρυθμίσεις.
«Κλείδωμα» τόκων και σε άλλες ρυθμίσεις
Πέρα από τον νόμο Κατσέλη, το νέο πλαίσιο καλύπτει και όσους έχουν ενταχθεί σε διοικητικές ή εξωδικαστικές ρυθμίσεις, όπως αυτές του ν. 4605/2019 ή του εξωδικαστικού μηχανισμού του ν. 4738/2020. Η μηνιαία δόση που έχει συμφωνηθεί θα θεωρείται πλέον τοκοχρεολυτική, με βάση τους όρους της εγκεκριμένης ρύθμισης. Δεν θα επιτρέπονται πρόσθετες επιβαρύνσεις ή νέος επανυπολογισμός πέραν όσων έχουν ήδη ενσωματωθεί. Η πρόβλεψη ισχύει αναδρομικά από την 1η Απριλίου 2019 και αφορά περισσότερους από 60.000 οφειλέτες, με ρυθμισμένα χρέη άνω των 19 δισ. ευρώ.
Έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για παλαιά χρέη
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για παλαιές οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης. Η ρύθμιση αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026. Θα λειτουργήσουν δύο παράλληλες διαδικασίες: Μία για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και μία για οφειλές προς το ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ. Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά, μόλις ανοίξουν οι σχετικές πλατφόρμες. Η ρύθμιση θα ενεργοποιείται με την πληρωμή της πρώτης δόσης. Για τις οφειλές προς την Εφορία, η πρώτη δόση θα πρέπει να καταβληθεί μέσα σε τρεις ημέρες από την υποβολή της αίτησης. Η προθεσμία για την ένταξη στη ρύθμιση λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ακατάσχετο στα 1.600 ευρώ
Μετά από μία δεκαετία, αυξάνεται το μηνιαίο ακατάσχετο όριο για χρέη προς το Δημόσιο. Το όριο ανεβαίνει από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ, απελευθερώνοντας επιπλέον 350 ευρώ τον μήνα ή έως 4.200 ευρώ τον χρόνο για περίπου 1,7 εκατομμύρια οφειλέτες με κατασχεμένους λογαριασμούς. Αντίστοιχη αύξηση προβλέπεται και για χρέη προς Ιδιώτες και Τράπεζες. Για ατομικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, το ακατάσχετο ανεβαίνει από τα 1.500 στα 1.600 ευρώ, ενώ για κοινούς λογαριασμούς αυξάνεται από τα 2.000 στα 2.200 ευρώ.
Άρση κατάσχεσης με εξόφληση του 25%
Νέα δυνατότητα δίνεται και σε όσους έχουν ήδη υποστεί κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών για χρέη προς την Εφορία. Ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει πλήρη άρση της κατάσχεσης, εφόσον έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκαν τα αναγκαστικά μέτρα. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να ανακτήσει τον έλεγχο των τραπεζικών του λογαριασμών και να λειτουργεί ξανά κανονικά, είτε ως φυσικό πρόσωπο είτε ως επιχείρηση. Η δυνατότητα θα ενεργοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι, είναι όμως εφάπαξ. Θα μπορεί δηλαδή να αξιοποιηθεί μία φορά από κάθε οφειλέτη.
Ο εξωδικαστικός ανοίγει και για μικρότερα χρέη
Σημαντική αλλαγή έρχεται και στον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς το ελάχιστο όριο οφειλής για ένταξη μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Έτσι, περισσότεροι μικροοφειλέτες θα μπορούν να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό, με δυνατότητα ρύθμισης έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις για χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 50 ευρώ. Η νέα δυνατότητα αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή στα τέλη Ιουλίου, έναν μήνα μετά τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ.
Προστασία κύριας κατοικίας μέσω εξωδικαστικού
Για πρώτη φορά εισάγεται δυνατότητα ειδικής μεταχείρισης της κύριας κατοικίας μέσα στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Ο οφειλέτης που υποβάλλει αίτηση θα μπορεί να διαχωρίζει την πρώτη κατοικία που θέλει να προστατεύσει από την υπόλοιπη περιουσία του. Εφόσον επιλέξει να διαθέσει άλλο ακίνητο προς ρευστοποίηση, όπως για παράδειγμα ένα οικόπεδο, θα μπορεί να εξασφαλίζει ευνοϊκότερη ρύθμιση, με μεγαλύτερο «κούρεμα» οφειλής και χαμηλότερες δόσεις. Με αυτόν τον τρόπο, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποκτά πλέον και ρόλο εργαλείου προστασίας της κύριας κατοικίας. Η δυνατότητα αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Σεπτέμβριο, τρεις μήνες μετά τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ΑΜΠΕ
«The New Daily Mail»
Newsroom
