Από το «άνοιγμα» στο χάος
Μέσα σε λιγότερο από ένα 24ωρο, το Ιράν πέρασε από το μήνυμα αποκλιμάκωσης σε κινήσεις ωμής ισχύος. Ο Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανακοίνωσε νωρίς το απόγευμα της Παρασκευής ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «πλήρως ανοιχτά» για τη ναυσιπλοΐα, σε μια κίνηση που ερμηνεύθηκε ως σήμα διαπραγματευτικής ευελιξίας προς τις ΗΠΑ. Το Σάββατο το μεσημέρι ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης άνοιγαν πυρ κατά εμπορικών πλοίων, ενώ μεταδίδονταν προειδοποιήσεις ότι το πέρασμα παραμένει κλειστό και ότι κάθε διέλευση χωρίς άδεια θα αντιμετωπιστεί με «σφοδρή αντίδραση». Η εικόνα αυτή, δύο αντικρουόμενες πολιτικές μέσα σε 24 ώρες, κατέστησε ορατό το εσωτερικό ρήγμα, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή της η Wall Street Journal.
Διπλωμάτες και «άνδρες με όπλα»
Ο Αμπάς Αραγτσί, ένας έμπειρος διπλωμάτης που θεωρείται πιο πραγματιστής, επιχείρησε να «ξεκλειδώσει» τις συνομιλίες σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η εκεχειρία των δύο εβδομάδων που έχει προτείνει ο Ντόναλντ Τραμπ πλησιάζει στο τέλος της. Ωστόσο, η παρέμβασή του υπονομεύθηκε σχεδόν άμεσα από τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι όχι μόνο αμφισβήτησαν την ανακοίνωση με διαρροές στα κρατικά Μέσα, αλλά φρόντισαν τελικά να την ακυρώσουν στην πράξη. Η αντίδραση ήταν και δημόσια και αιχμηρή: Φιλοκυβερνητικά Μέσα που συνδέονται με τους Φρουρούς επέκριναν τον Υπουργό, ενώ σκληροπυρηνικοί Βουλευτές ζήτησαν ακόμη και την απομάκρυνσή του, κατηγορώντας τον ότι «ρίχνει» τις τιμές του πετρελαίου και ευνοεί τις ΗΠΑ.
Το μήνυμα που εξέπεμψαν οι Φρουροί της Επανάστασης ήταν σαφές: Τον έλεγχο τον έχουν εκείνοι. Σε ηχογραφημένα μηνύματα προς πλοία στην περιοχή, στελέχη του ναυτικού των Φρουρών ξεκαθάριζαν ότι τα Στενά θα ανοίξουν «μόνο με εντολή του ανώτατου ηγέτη». Μέλος του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης μετέδωσε μήνυμα μέσω θαλάσσιου ραδιοδικτύου, το οποίο περιήλθε στην κατοχή της The Wall Street Journal. «Θα τα ανοίξουμε με εντολή του ηγέτη μας, του Ιμάμη Χαμενεΐ, όχι με τα tweets κάποιου ηλίθιου», ανέφερε το μήνυμα. Παράλληλα, απειλούσε ότι όποιο πλοίο επιχειρήσει να περάσει χωρίς άδεια «θα καταστραφεί». Η στάση αυτή αντανακλά όχι μόνο τη δυσφορία για την πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών, αλλά και τη βούληση των σκληροπυρηνικών να διατηρήσουν την πίεση στη Δύση και να κεφαλαιοποιήσουν το στρατιωτικό πλεονέκτημα που θεωρούν ότι διαθέτουν.
Ένα καθεστώς χωρίς ενιαία φωνή
Το επεισόδιο στα Στενά του Ορμούζ αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: Την απουσία ενιαίας γραμμής στην ιρανική ηγεσία. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η εξασθένηση της κεντρικής εξουσίας και η μεγαλύτερη αυτονομία των στρατιωτικών Διοικήσεων έχουν οδηγήσει σε ένα πιο κατακερματισμένο σύστημα λήψης αποφάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Φρουροί της Επανάστασης, με τον έλεγχο όπλων, drones και ναυτικών δυνάμεων, έχουν το τελικό λόγο στο πεδίο. Η δημόσια αυτή αντιπαράθεση περιπλέκει σημαντικά τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να επιτύχει μια συμφωνία που θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως «καθαρή νίκη».
Παρά τα μηνύματα ευελιξίας που μεταδίδονται στις διαπραγματεύσεις, το επεισόδιο δείχνει ότι όσοι στο Ιράν εμφανίζονται διατεθειμένοι για συμβιβασμό δεν έχουν απαραίτητα την ισχύ να τον επιβάλουν. Τελικά, τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν μόνο εργαλείο πίεσης προς τη Δύση, αλλά και πεδίο εσωτερικής αντιπαράθεσης. Η «κωλοτούμπα» της Τεχεράνης δεν ήταν απλώς μια τακτική κίνηση. Ήταν η στιγμή που έγινε φανερό ότι στο Ιράν, την τελευταία λέξη δεν την έχουν πάντα οι διπλωμάτες, αλλά εκείνοι που κρατούν τα όπλα.
naftemporiki.gr
«The New Daily Mail»
Newsroom
