Έχουμε συνηθίσει πλέον να μιλάμε για τον πόλεμο. Στο Ιράν, στην Ουκρανία, στη Γάζα, τον Λίβανο, σε χώρες μακρινές της Αφρικής και της Ασίας. Ήρθε όμως το τραγικό περιστατικό στην Ηλιούπολη να μας θυμίσει με ολέθριο τρόπο και έναν άλλο «πόλεμο»: Αυτόν που βιώνουν καθημερινά τα παιδιά μας, χωρίς πολλές φορές-δυστυχώς- να τον αντιλαμβανόμαστε. Είτε ως Πολιτεία είτε ως κοινωνία και οικογένεια.
Το ερώτημα που βρίσκεται στα χείλη όλων μας είναι βέβαια αν θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί η τραγωδία. Θα έπρεπε κάτι να έχει γίνει αντιληπτό; Δεν υπήρχε κάποιο σημάδι, ίσως μια χειρονομία, μια πρόταση που θα έπρεπε να είχε θέσει κάποιον σε εγρήγορση, και όμως αγνοήθηκε; Έχουν διατυπωθεί αρκετές υποθέσεις σχετικά με την έννοια της αυτοκτονίας στην παιδική ηλικία. Συζητώντας τις τελευταίες ώρες με ειδικούς παιδοψυχολόγους προσπαθήσαμε να καταλάβουμε τις βαθύτερες αιτίες που ένα παιδί επιλέγει να βάλει τέλος στη ζωή του.
Όλοι συμφωνούν ότι το πρόβλημα δεν είναι μεμονωμένο, αλλά μάλλον δομικό. Τα παιδιά μας μεγαλώνουν αντιμετωπίζοντας τον δικό τους «πόλεμο», που πίσω του κρύβονται καταστάσεις κατάθλιψης, άγχους, εθισμού, βίας ή μοναξιάς, αλλά και ασφυκτική πίεση για το μέλλον τους.. Έναν πόλεμο με πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου, με αποτέλεσμα κάποια παιδιά ν` αρχίζουν να αισθάνονται ότι η μόνη διέξοδος είναι να πεθάνουν, ώστε να σταματήσουν να υποφέρουν και να αποτελούν βάρος για τους άλλους.
Σκοτεινή σήραγγα
Είναι σαν τα παιδιά, στην πιο τρυφερή ηλικία τους, να σπρώχνονται σε μια σκοτεινή σήραγγα, από την οποία δεν βρίσκουν άλλη διαφυγή. Οι ειδικοί λένε ότι η αυτοκτονία θα μπορούσε να είναι μια αντίδραση σε ένα γεγονός της ζωής που φαίνεται ασήμαντο στους ενήλικες, αλλά το οποίο θα μπορούσε να συσχετιστεί με δυσκολίες που βιώνει ένα παιδί σχετικά με την εσωτερική του ανάπτυξη, την ανεπαρκή ικανότητα για συμβολική σκέψη. Με την απονενοημένη πράξη να καθίσταται έτσι απαραίτητο μέσο έκφρασης συναισθημάτων.
Οι δύσκολες συνθήκες ζωής των γονιών, το σχολείο που δεν προσφέρει πραγματική στήριξη στα παιδιά, η κοινωνία που προβάλει τις ατομικές λύσεις, η στρεβλή έννοια για το τι σημαίνει επιτυχία, η κοινωνική πίεση…Πολλές οι αιτίες. Και μέσα στη μοναξιά τους, τα παιδιά μας πλέον από πολύ μικρά αναζητούν υποστήριξη στην τεχνολογία που ποτέ δεν τους την παρέχει πραγματικά. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το διαδίκτυο λειτουργεί ως δίκοπο μαχαίρι στην εφηβεία. Αφενός, διευκολύνει την εξάπλωση επικίνδυνων συμπεριφορών, αφετέρου, μπορεί να γίνει ένα αποτελεσματικό εργαλείο παρέμβασης εάν χρησιμοποιηθεί στρατηγικά.
Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί τα παιδιά να «κατανοούν» πολύ νωρίς τον όρο «αυτοκτονία», καθώς και τα μέσα για την επίτευξή της. Βρίσκουν στο ψηφιακό περιβάλλον, ένα «καταφύγιο», όσο όμως και μια «πηγή» επιβλαβούς περιεχομένου. Αυτός ο συνδυασμός, σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική δυσφορία και να επιταχύνει την εμφάνιση επικίνδυνων συμπεριφορών.
Παρορμητική πράξη;
Πολλοί ειδικοί συχνά περιγράφουν την παιδική αυτοκτονία ως μια παρορμητική πράξη. Φαίνεται όμως ότι είναι δυνατό ένα παιδί να σχεδιάσει τις πράξεις του, όπως φάνηκε και με το συγκλονιστικό σημείωμα που, δυστυχώς όλοι διαβάσαμε, αν και απευθυνόταν στους γονείς της μιας 17χρονης. Πολλοί παιδοψυχολόγοι έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα της κατανόησης του θανάτου από τα παιδιά, η οποία ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία από παιδί σε παιδί και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον και τις εμπειρίες τους. Ωστόσο, στην παιδική ηλικία, η κατανόηση του θανάτου από ένα παιδί είναι συχνά δευτερεύουσα. Είτε κατανοούν την έννοια του θανάτου, είτε όχι, οδηγούνται στην απονενοημένη πράξη. Το ερώτημα βέβαια παραμένει: Θα μπορούσε να γίνει κάτι για να πάψουν τα παιδιά μας να βρίσκονται σε πόλεμο; Μα να πάψει το περιβάλλον που ζουν να είναι ανασφαλές. Οι σχέσεις των παιδιών με τον εσωτερικό τους κόσμο, καθώς και με τον έξω κόσμο, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτό το περιβάλλον. Το κλειδί είναι να παρέμβουμε συνολικά στο ίδιο το σύστημα. Ψιλά γράμματα θα πείτε…
naftemporiki.gr
«The New Daily Mail»
Newsroom


