Το παζάρι
Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό που πραγματικά «καίει» αρκετούς Υπουργούς στη Λευκωσία δεν είναι μόνο η Ουκρανία ή η κάλυψη των επενδυτικών αναγκών της Ε.Ε. στα χαρτιά. Είναι η αναζήτηση νέων τρόπων χρηματοδότησης για μια σειρά από χώρες που κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με άνισα οικονομικά σοκ. Ορισμένες χώρες αναμένεται να πληγούν περισσότερο από την άνοδο του πετρελαίου, το κόστος μεταφορών και την πίεση στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Άλλες έχουν μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια. Κάπου εκεί αρχίζει και το δύσκολο παζάρι: Πώς θα καλυφθούν οι νέες ανάγκες χωρίς να ανοίξει επισήμως ξανά η συζήτηση για κοινό δανεισμό, αλλά και χωρίς να αφεθούν οι πιο εκτεθειμένες οικονομίες να σηκώσουν μόνες τους το βάρος; Ο κ. Μητσοτάκης, για παράδειγμα, επιμένει ότι θα δώσει μόνο όσα αντέχει δημοσιονομικά ο ελληνικός προϋπολογισμός. Όμως, σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, αναζητεί και αυτός περαιτέρω ελαφρύνσεις μέσω Κομισιόν.
Οι προβλέψεις
Στα χαρτιά, η ατζέντα βασίζεται γύρω από την ανταγωνιστικότητα, τις επενδυτικές ανάγκες της Ε.Ε., τα stablecoins, το ψηφιακό ευρώ και την πρόοδο των συζητήσεων για το πώς η Ευρώπη θα χρηματοδοτήσει Ενέργεια, Άμυνα, Ασφάλεια, Πράσινη και ψηφιακή μετάβαση χωρίς να ανοίξει νέο δημοσιονομικό μέτωπο. Στην πράξη, όμως, οι αριθμοί που ανακοίνωσε η Κομισιόν ήρθαν να βάλουν φρένο. Τουλάχιστον δημοσίως. Γιατί ανεπίσημα, το γραφείο του κ. Ντομπρόβσκις αναμένεται να λάβει πολλά αιτήματα από τις χώρες του Νότου για ειδικές εξαιρέσεις, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, ενδέχεται να εξεταστούν όταν υπάρξει σαφέστερη εικόνα για την εξέλιξη της κρίσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βλέπει τώρα την ανάπτυξη της Ευρωζώνης να υποχωρεί στο 0,9% το 2026, από 1,3% το 2025, ενώ ο πληθωρισμός ανεβαίνει στο 3%. Για την Ε.Ε. συνολικά, η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,1% και ο πληθωρισμός στο 3,1%. Η ίδια η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να μετατρέπονται ξανά σε παράγοντα πολιτικού και οικονομικού ρίσκου για την Ευρώπη. Στις επίσημες δηλώσεις του, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις έδωσε τη γραμμή των Βρυξελλών με τρόπο που δείχνει και τα όρια της συζήτησης. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, είπε, προκάλεσε μεγάλο ενεργειακό σοκ και η Ε.Ε. πρέπει να μάθει από τις προηγούμενες κρίσεις: Η στήριξη να μείνει προσωρινή και στοχευμένη, τα δημόσια οικονομικά να προστατευθούν, η εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα να μειωθεί και οι μεταρρυθμίσεις να επιταχυνθούν. Είναι η γνωστή συνταγή της Κομισιόν που ουδέποτε υιοθετήθηκε πλήρως από όλες τις χώρες. Αυτή τη φορά, όμως, τα περιθώρια είναι πιο στενά, καθώς η ανάπτυξη χαμηλώνει, οι τιμές ανεβαίνουν και οι Κυβερνήσεις έχουν ήδη ανοίξει λογαριασμό για Άμυνα, Ουκρανία και ενεργειακή στήριξη.
Οι αβεβαιότητες
Τον κυριότερο παράγοντα, όμως, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν τον παραδέχονται επισήμως. Οι προβλέψεις αναμένεται να αναθεωρηθούν ξανά, γιατί η Ε.Ε. δεν έχει καμία ένδειξη ή εικόνα για το πώς κινούνται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για την Ουκρανία, στην οποία ποντάρουν πολύ οι ευρωπαϊκές Εταιρείες ανοικοδόμησης. Το πρακτορείο Reuters, σε ανάλυσή του, έγραψε ότι η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή θεωρείται πλέον από την Επιτροπή ο βασικός κίνδυνος για τις προβλέψεις. Στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη για το 2026 και το 2027 θα μπορούσε σχεδόν να πέσει στο μισό. Μεταξύ τέλους Φεβρουαρίου και τέλους Απριλίου, δηλαδή στην περίοδο που η Κομισιόν χρησιμοποίησε για τις τεχνικές της υποθέσεις, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 50% και του πετρελαίου κατά 65%.
Στη Λευκωσία, αυτό μεταφράζεται σε πολιτικό παζάρι για το τι μπορεί να γίνει χωρίς να σπάσουν ξανά οι γενικοί κανόνες. Η Κυπριακή Προεδρία έχει βάλει στην πρώτη γραμμή την ανταγωνιστικότητα, με γεύμα εργασίας την Παρασκευή και παρουσιάσεις από τον επικεφαλής του ESM, Πιερ Γκραμένια, και τον Καθηγητή Ανδρέα Θεοφάνους. Η συζήτηση θα συνεχιστεί με τη συμμετοχή των κεντρικών Τραπεζιτών για τα stablecoins, στη βάση εγγράφου της Προεδρίας και παρουσίασης του Jeromin Zettelmeyer του Bruegel, καθώς οι Υπουργοί θα εξετάσουν αν το ευρωπαϊκό πλαίσιο χρειάζεται προσαρμογή για να μη δημιουργηθούν νέες γκρίζες ζώνες στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Το Σάββατο, όμως, το μενού γίνεται πιο δύσκολο. Οι Υπουργοί θα συζητήσουν πώς μπορούν να καλυφθούν οι αυξανόμενες επενδυτικές ανάγκες της Ε.Ε. χωρίς να υπονομευθεί η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Στο τραπέζι μπαίνουν η Ενέργεια, η Άμυνα και η Ασφάλεια, η Πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, αλλά και το ερώτημα που επανέρχεται κάθε φορά που η Ευρώπη υπόσχεται περισσότερα από όσα μπορεί να χρηματοδοτήσει: Εθνικοί προϋπολογισμοί, ευρωπαϊκά κονδύλια, ιδιωτικά κεφάλαια ή κάτι πιο φιλόδοξο, που ο Βορράς δεν θέλει να ονομάσει κοινό δανεισμό. Το πρόβλημα για την Ε.Ε. είναι ότι οι παλιές απαντήσεις δεν επαρκούν, ενώ οι νέες απαντήσεις σκοντάφτουν πάντα στο ίδιο σημείο: Ποιος θα πληρώσει και με ποιους όρους.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ως Πρόεδρος του Eurogroup, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι εάν οι τιμές της ενέργειας μείνουν ψηλά για μεγάλο διάστημα, η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα για να περιορίσει τις πιέσεις και να προστατεύσει επιχειρήσεις, πολίτες και οικονομίες. Σε δηλώσεις του στο Reuters είχε επισημάνει ότι οι συνέπειες μιας παρατεταμένης σύγκρουσης θα περάσουν αναπόφευκτα στις αγορές ενέργειας, στο κόστος μεταφορών, στις χρηματοπιστωτικές αγορές και τελικά στις τιμές στο ράφι. Για την ελληνική οικονομία είχε τονίσει ότι ακόμη και στο δυσμενές σενάριο η ανάπτυξη θα έμενε κοντά στο 2%, δείχνοντας, όπως είπε, ότι η οικονομία παραμένει ισχυρή και ανθεκτική. Ανεπισήμως, την πρόβλεψη αυτή η Κομισιόν τη θεωρεί «αισιόδοξη».
Οι νέες προβλέψεις προσγειώνουν λίγο πιο κάτω την εικόνα για την Ελλάδα. Η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,8% το 2026 και στο 1,6% το 2027, με την Επιτροπή να σημειώνει ότι το ενεργειακό σοκ μειώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και φρενάρει την κατανάλωση. Η χώρα μας παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε., οι επενδύσεις στηρίζονται ακόμη από την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και το χρέος συνεχίζει να υποχωρεί, φτάνοντας, σύμφωνα με την Κομισιόν, στο 134,4% του ΑΕΠ το 2027. Το αγκάθι είναι ο πληθωρισμός, που για το 2026 προβλέπεται στο 3,7%, πάνω από την Ευρωζώνη, και η σταδιακή μεταφορά του ενεργειακού σοκ και σε μη ενεργειακά προϊόντα και υπηρεσίες. Για την Αθήνα υπάρχει και το γνωστό διπλό μήνυμα. Από τη μία, η Ελλάδα πηγαίνει στη Λευκωσία με καλύτερη δημοσιονομική εικόνα από άλλες χώρες, πλεόνασμα και χρέος που μειώνεται. Από την άλλη, η ίδια η Κομισιόν καταγράφει προσωρινά μέτρα ενεργειακής στήριξης, φορολογικές μειώσεις, αυξήσεις σε συντάξεις και μισθούς του Δημοσίου, αλλά και αύξηση των αμυντικών δαπανών από 2,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,6% το 2026.
Η ανταγωνιστικότητα
Ο Πρόεδρος του Eurogroup έχει συνδέσει το ενεργειακό με το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας, λέγοντας από την Ουάσιγκτον ότι χωρίς πλήρη ενεργειακή ένωση η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του οράματος των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα. Οι αναλυτές επιμένουν ότι το επιχείρημα δεν είναι πλέον θεωρητικό και ο Μάριο Ντράγκι επανήλθε το Σάββατο, κρούοντας ξανά τον κώδωνα του κινδύνου. Οι ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας παραμένουν δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από τις αντίστοιχες σε ΗΠΑ και Κίνα, στοιχείο που χτυπά κατευθείαν τη Βιομηχανία, τις επενδύσεις και το αφήγημα της στρατηγικής αυτονομίας. Όμως η έκθεση Ντράγκι παραμένει ένα αφήγημα που επικαλούνται συχνά οι αξιωματούχοι κάθε φορά που ρωτούνται από τους δημοσιογράφους για το τι λύσεις υπάρχουν.
Η στέγη
Στο περιθώριο του άτυπου Ecofin θα συνεδριάσει και το Eurogroup, υπό την προεδρία Πιερρακάκη, με τις πρόσφατες μακροοικονομικές εξελίξεις, την ανταγωνιστικότητα στον τομέα της στέγασης και την πορεία των συζητήσεων για το ψηφιακό ευρώ στην επίσημη ατζέντα. Στη Συνεδρίαση θα μετάσχει και η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Aurore Lalucq, μετά από εισήγηση της ΕΚΤ. Όπως είπε Ευρωπαίος αξιωματούχος ενόψει του Eurogroup, το στεγαστικό μπαίνει στην ατζέντα ως κομμάτι της ανταγωνιστικότητας, αλλά πίσω από τη διατύπωση υπάρχει ένα πρόβλημα που ήδη καίει αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η ακρίβεια στη στέγη πιέζει μισθούς, κινητικότητα εργαζομένων, παραγωγικότητα και κοινωνική συνοχή. Στις πόλεις όπου βρίσκονται οι δουλειές, όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι δεν μπορούν να ζήσουν. Για τους ΥΠΟΙΚ αλλά και τους Ευρωπαίους ηγέτες, αυτό το πρόβλημα συνδέεται και με το εκλογικό σώμα.
Η κυπριακή γραμμή
Η Λευκωσία, με τη σειρά της, θέλει να βάλει τη δική της σφραγίδα στη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία. Αναμένεται να παρουσιάσει τις δικές της προτάσεις, κρατώντας όμως τη διατύπωση ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει «ανοικτή στον κόσμο». Είναι μια λεπτή ισορροπία, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ κινούνται με τη λογική Τραμπ, η Κίνα πιέζει εμπορικά και τεχνολογικά, η Μέση Ανατολή σπρώχνει ξανά τις τιμές ενέργειας προς τα πάνω και η Ουκρανία συνεχίζει να ζητά χρήματα, όπλα και εγγυήσεις.
Οι Υπουργοί θα έχουν μπροστά τους τις προβλέψεις, την πολιτική πίεση και τα γνωστά όρια του ευρωπαϊκού συμβιβασμού. Η Κομισιόν ζητά στοχευμένα μέτρα και προστασία των δημόσιων οικονομικών, ο Νότος θέλει χώρο για παρεμβάσεις, ο Βορράς φοβάται ότι κάθε κρίση ανοίγει τον δρόμο για νέο λογαριασμό και οι αγορές θα κοιτούν αν το ενεργειακό σοκ μένει προσωρινό ή αρχίζει να περνά σε μόνιμες προσδοκίες πληθωρισμού. Στο ίδιο τραπέζι μπαίνουν πλέον το πετρέλαιο, η στέγη, το ψηφιακό ευρώ, τα stablecoins, η Άμυνα και το ερώτημα πώς χρηματοδοτείται μια Ευρώπη που θέλει να γίνει πιο ανταγωνιστική την ώρα που οι κρίσεις περιορίζουν τον δημοσιονομικό χώρο. Και κάπου εδώ αναμένεται να ξαναμπεί το αφήγημα της έκθεσης Ντράγκι.
euro2day.gr
«The New Daily Mail»
Newsroom
