Eurogroup: Ζητούνται αντίμετρα για τον πληθωρισμό - Φόβοι για τα επιτόκια
Σενάρια για βενζίνη και ντίζελ στα 2 ευρώ τροφοδοτεί η εκτίναξη του πετρελαίου πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενισχύοντας τους πληθωριστικούς φόβους και φέρνοντας ένα βήμα πιο κοντά τη συζήτηση για μέτρα στήριξης, όπως αυτά που έχει βγάλει από το συρτάρι το Υπουργείο Οικονομικών. Το γεγονός ότι το Μπρεντ έσπασε το φράγμα των 100 δολαρίων και επιβεβαιώθηκαν οι χειρότεροι φόβοι έχει σημάνει συναγερμό στη Κυβέρνηση και ανατρέπει τα δεδομένα για την αγορά των καυσίμων, ενισχύοντας τις πιθανότητες να δούμε τιμές, παρόμοιες με εκείνες που είχαμε δει κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Τη τελευταία φορά που το πετρέλαιο είχε ξεπεράσει τα 100 δολάρια ήταν όταν εισέβαλε η Ρωσία στην Ουκρανία με τη βενζίνη να ξεπερνά το Μάρτιο του 2022 τα 2 ευρώ το λίτρο και να παραμένει εκεί για καιρό, πυροδοτώντας αύξηση στο κόστος διαβίωσης και ακρίβεια, και αναγκάζοντας τη Κυβέρνηση να εφαρμόσει το μοντέλο των «Pass». «Ένα επίπεδο σημαντικά πάνω από τα 100 δολάρια για αρκετές εβδομάδες θα ήταν ασφαλώς ένα σημείο που θα απαιτούσε μεγαλύτερη προσοχή και επανεκτίμηση της κατάστασης. Ωστόσο, δεν βρισκόμαστε σήμερα εκεί», είπε χθες, μιλώντας στο «Πρώτο Θέμα» ο Υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup Κυριάκος Πιερακκάκης, που μπροστά ωστόσο στα νέα δεδομένα πιθανώς να επανεξετάσει τον όποιο σχεδιασμό για Fuel και Market Pass. Στη σκιά άλλωστε της έκρηξης του πετρελαίου συνεδριάζει σήμερα και το Eurogroup για μια πρώτη συνολική αποτίμηση του «λογαριασμού» του πολέμου, με επίκεντρο φυσικά τη σημερινή εκτόξευση του πετρελαίου.
Τα παραπάνω έρχονται σε μια στιγμή όπου η βενζίνη είχε ήδη παγιωθεί από το Σάββατο στα μεγάλα αστικά κέντρα κατά μέσον όρο γύρω στα 1,80 ευρώ το λίτρο, χωρίς ωστόσο η τιμή να έχει προλάβει να πάρει τη σημαντική αύξηση του Μπρεντ τη Παρασκευή στα 94 δολάρια. Στα Δωδεκάνησα η αμόλυβδη βρίσκεται ήδη στα 2 ευρώ και στις παραδοσιακά ακριβότερες Κυκλάδες έχει ξεπεράσει τα επίπεδα αυτά. Στο ντίζελ, που μέσα σε μια εβδομάδα πήρε 20 ολόκληρα λεπτά και σήμερα στην Αττική κυμαίνεται στα 1,75 ευρώ, χωρίς κι αυτό να έχει πάρει τις αυξήσεις του πετρελαίου της Παρασκευής, η έκρηξη του Μπρεντ στα 110 δολάρια, επίσης μπορεί να το εκτοξεύσει κοντά στα 2 ευρώ. Σε ό,τι αφορά τη μετακύλιση των αυξημένων μεταφορικών στα κόστη παραγωγής των Επιχειρήσεων, άρα στις τιμές των τροφίμων και προϊόντων, είναι προφανώς συνάρτηση της διάρκειας της σύγκρουσης, με το επιχειρείν να είναι σε θέση να απορροφήσει κραδασμούς μιας - δύο εβδομάδων. Τα 110 ωστόσο δολάρια το βαρέλι, αναλόγως φυσικά το πόσο θα παραμείνουν σ' αυτά τα επίπεδα, αλλάζουν κι εδώ τα δεδομένα.
Συνοψίζοντας τις εξελίξεις στα βασικά ενεργειακά προϊόντα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ρεύμα, μετά από εννιά ημέρες πολέμου, θα παρατηρούσε κάνεις ότι:
- Στο πετρέλαιο, το θερμόμετρο μετά και τη σημερινή αντίδραση των αγορών ανεβαίνει κατακόρυφα, ειδικά όταν μετά το Κατάρ, κι άλλες χώρες του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ, επιλέγουν να μειώσουν τη παραγωγή τους, όπως γράφει το Bloomberg, προκειμένου να μην πλημμυρίσουν οι αποθήκες τους από τις αδιάθετες ποσότητες που προκαλεί ο αποκλεισμός των Στενών του Όρμουζ. Στο Murban του Αμπου Ντάμπι, η στάθμη σε κάποιες εγκαταστάσεις έχει ήδη ξεπεράσει το όριο, ενώ στο Ιρακ η παραγωγή έχει ήδη μειωθεί κατά 60%.
- Στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας και ειδικά στη Κεντρική Ευρώπη παρατηρούνται κάποιες πρώτες επιπτώσεις, όπως σημειώνουν Έλληνες traders, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές τι ποσοστό των ανατιμήσεων συνδέεται με τη κατά 65% αύξηση την τελευταία εβδομάδα του φυσικού αερίου, που έκλεισε οριακά κάτω των 53 €/Μεγαβατώρα τη Παρασκευή. Σίγουρα το αέριο παίζει το ρόλο του, ωστόσο υπάρχουν και άλλες συγκυρίες για τις αυξήσεις, όπως τα ψυχρά κύματα που επηρεάζουν τη περιοχή, μια ευρύτερη μείωση στη παραγωγή των ΑΠΕ και ένα πυρηνικό εργοστάσιο που βρίσκεται εκτός λειτουργίας στην Ισπανία, εξηγεί αναλυτής μεγάλης ελληνικής Εταιρείας. Στη Γερμανία και στο Βέλγιο η τιμή είναι σήμερα σχεδόν 136 ευρώ (+32-33%), στην Ισπανία 119 ευρώ (+52%), στη Τσεχία 128 (+31%) και στην Ελβετία 152 €/MWh (+48%).
Ευχάριστη εξαίρεση η Ελλάδα
Σε αντίθεση με πλειάδα άλλων αγορών, η ελληνική όχι μόνο δεν καταγράφει για σήμερα ανατιμήσεις αλλά και έχει τη 3η φθηνότερη τιμή χονδρικής σε όλη την Ε.Ε., λόγω της περιορισμένης χρήσης του φυσικού αερίου. Τα προς ώρας τα αναχώματα εντοπίζονται στις ΑΠΕ και στα νερά, όπως σημειώνει σε άρθρο του στην «Καθημερινή» ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, με τη μέση τιμή για σήμερα να βρίσκεται στα 82,94 €/Μεγαβατώρα, σχεδόν όσο και χθες Κυριακή, εξαιτίας μιας άκρως ευνοϊκής συγκυρίας. Ηλιοφάνεια και ισχυροί αέρηδες ανεβάζουν σήμερα το μερίδιο των ΑΠΕ στο 61,6% του μείγματος, με το φυσικό αέριο στη δεύτερη θέση (18%) και τα νερά στη τρίτη (14,5%).
Στη Γαλλία πάντως κάποιες μεγάλες Βιομηχανίες, από τους τομείς των χημικών, των λιπασμάτων, της αγροδιατροφής και της υαλουργίας, αναγκάστηκαν προς ώρας να μειώσουν τη παραγωγή τους, λόγω της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Montel. Στις περιπτώσεις αυτών των Επιχειρήσεων, το ένα τρίτο της κατανάλωσης τους σε φυσικό αέριο είναι εκτεθειμένο σε spot τιμές ή σε βραχυπρόθεσμα συμβόλαια που λήγουν σε λίγες εβδομάδες, συνθήκες που επαναφέρουν, όπως σχολιάζουν οι ίδιες πηγές, την ανάγκη λήψης πιο γενναίων μέτρων πανευρωπαϊκά για τη στήριξη της Βιομηχανίας, ζήτημα που πιθανότατα να τεθεί από Ευρωπαίους Υπουργούς Οικονομικών κατά το σημερινό Eurogroup.
Eurogroup: Ζητούνται αντίμετρα για τον πληθωρισμό - Φόβοι για τα επιτόκια
Έτσι, εν μέσω αυξημένης αβεβαιότητας, οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης συναντώνται σήμερα (9/3) στις Βρυξέλλες για να μελετήσουν τα πρώτα στοιχεία και τις πρώτες εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις στην ευρω-οικονομία, από τη γεωπολιτική ένταση στην Μέση Ανατολή. Επισήμως αναμένεται να δοθεί σήμα «συγκρατημένης αισιοδοξίας». Ανεπισήμως θα ανοίξουν οι φάκελοι της Κομισιόν, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ για τα τρία πιθανά σενάρια στις τιμές της ενέργειας, στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη. Σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος της Κομισιόν το άμεσο σενάριο κάνει λόγο για λήξη πολέμου γύρω στις 20 Μαρτίου και πριν το επίσημο ταξίδι του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα. Το μεσοπρόθεσμο κάνει λόγο για λήξη στο τέλος Απριλίου, ενώ το μακροπρόθεσμο για το τέλος του έτους.
Η Ε.Ε., από το 2009 καλείται να διαχειριστεί την μία κρίση μετά την άλλη: Πρώτα τη χρηματοπιστωτική κρίση, αμέσως μετά Covid-19 αμέσως μετά εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και κατά τη διάρκεια αυτού ο πόλεμος στον Κόλπο με επίκεντρο το Ιράν. Το έκανε όχι με ιδιαίτερη επιτυχία. Το Eurogroup σήμερα θα επιχειρήσει να συντάξει, όσο πιο συγκεκριμένα μπορεί, ένα φάκελο με τα τρία σενάρια τα οποία θα παραδώσει στους ηγέτες της Ευρωζώνης που αναμένεται να συναντηθούν στην εαρινή/οικονομική Σύνοδο Κορυφής. Ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος προειδοποιεί όμως ότι «η Ε.Ε. πρέπει να δείξει άμεσα αντανακλαστικά και να λάβει άμεσες αποφάσεις προκειμένου να μην ενισχυθούν οι στρεβλώσεις που παρατηρήθηκαν στην αγορά από τις προηγούμενες κρίσεις». Και κυρίως να μην μεγαλώσει η ψαλίδα μεταξύ του Βορρά και του Νότου.
Στο Eurogroup θα είναι όπως πάντα παρούσα και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που μαζί με την Κομισιόν θα προσπαθήσουν να δώσουν κάποια πρώτα στοιχεία, έστω και βασικά, για τις μακροοικονομικές προβλέψεις και την ανάλυση κινδύνων, (risk assessment), που θα πρέπει να λάβουν οι πολιτικοί ηγέτες σοβαρά υπόψη πριν αποφασίσουν ποια οικονομική πολιτική θα ακολουθηθεί το 2026 -2027. Στο επίκεντρο των αναλύσεων βρίσκονται τα δεδομένα για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη, τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες και προοπτικές καθώς, και την αγορά εργασίας.
Το βασικότερο βέβαια όλων και αυτό που «καίει» τις Κυβερνήσεις δεν είναι άλλο από τις αυξήσεις στην αγορά ενέργειας που συνδέονται κατά ένα μεγάλο βαθμό με τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, καθώς η περιοχή αυτή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως. Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν κλειστά η κάθε ένταση και το κάθε κτύπημα μπορεί να επηρεάσει άμεσα την προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Ήδη η ημέρα ξεκίνησε με την εκτόξευση του Brent πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι.
Στην Ε.Ε. κυρίως, έχουμε παρατηρήσει στο παρελθόν ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας μεταφέρεται συχνά στην πραγματική οικονομία καθώς υπάρχουν ανατιμήσεις σε πολλούς τομείς, από τις Μεταφορές, τη θέρμανση και τον ηλεκτρισμό έως τα οικοδομικά υλικά και τα προϊόντα στα Σούπερ Μάρκετ. Αυτά φοβάται η ΕΚΤ και ήδη σκληροπυρηνικά μέλη της άρχισαν να μιλούν για πιθανές αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Η Ευρω-τράπεζα αναμένεται να απευθύνει έκκληση στους πολιτικούς να μην αφήσουν να περάσουν ανατιμήσεις αισχροκέρδειας στις χώρες τους. Θα ήταν καταστροφή εάν σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται να κάνει στροφή 180 μοιρών και να αρχίσει πάλι να βλέπει την ανιούσα. Όσο για την οικονομική ανάπτυξη και τις προοπτικές της Ευρωζώνης, η Κομισιόν έχει ουσιαστικά πετάξει τις τελευταίες εκτιμήσεις της στις καλένδες και ανανεώνει τους αριθμούς επί τα χείρω. Η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να μειώσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να αυξήσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Αυτό με την σειρά του ενδέχεται να επιβραδύνει την κατανάλωση και τις επενδύσεις, οδηγώντας σε χαμηλότερη ανάπτυξη, ανέφερε ο αξιωματούχος.
Το δίλημμα
Τόσο για τους Υπουργούς Oικονομικών της Ε.Ε., όσο και για τους ηγέτες, η κατάσταση είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα, γιατί η αντιμετώπιση του πληθωρισμού συγκρούεται με την ανάγκη στήριξης της ανάπτυξης. Ιδιαίτερα εάν επικρατήσει το μακροχρόνιο σενάριο και οι Κυβερνήσεις ζητήσουν εκ νέου δημοσιονομική ευελιξία και νέα πακέτα στήριξης για τις ασθενέστερες τάξεις. Τέτοια πακέτα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν στοχευμένη βοήθεια και επιδοτήσεις για την ενέργεια, στήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές Βιομηχανίες καθώς και προσωρινές φορολογικές ελαφρύνσεις.
Όμως η Ε.Ε. καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της όποιας στήριξης της οικονομίας, και των υγιών δημοσιονομικών αριθμών τόσο του ελλείμματος όσο και του χρέους που κανονικά θα έπρεπε ήδη να αρχίσουν την αποκλιμάκωσή τους. Αυτό αποτελεί και το δεύτερο βασικό θέμα του σημερινού Eurogroup. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να δούμε εάν η Γερμανία και οι άλλες 5 χώρες, που πριν την ανάφλεξη στην Μέση Ανατολή, ζήτησαν Ευρώπη 2 ταχυτήτων, επιμείνουν σε αυτό ή κάνουν ένα βήμα πίσω μέχρι να τελειώσουν οι βομβαρδισμοί για χάρη της ενότητας ώστε η Ε.Ε. να παρουσιάζεται, στους έξω τουλάχιστον, ενωμένη. Πάντως, ο φάκελος με τις συστάσεις που θα πάει από τους Υπουργούς Oικονομίας στους ηγέτες που θα λάβουν και τις τελικές αποφάσεις, θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να καταρτιστεί καθώς πολλά μπορούν να συμβούν μέσα σε 10 μέρες.
Τυπικά το Eurogroup έχει στην ατζέντα του προς συζήτηση την πρόοδο των εθνικών μεταρρυθμίσεων, τις επενδύσεις, στην πράσινη μετάβαση και την ενίσχυση της ψηφιακής οικονομίας. Αυτά τα τρία θέματα, αν και αποτελούν βασικά στοιχεία της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής της ΕΕ για βιώσιμη ανάπτυξη, οικονομική ανθεκτικότητα και αυτονομία, βάση της έκθεσης Ντράγκι, φαίνεται πως μπαίνουν κάθε φορά στην ατζέντα αλλά δύσκολα βγαίνει λευκός καπνός.
Το Ecofin
Η συζήτηση για τις γεωπολιτικές εξελίξεις θα μεταφερθεί στην ολομέλεια των Υπουργών Οικονομικών αύριο. Κύκλοι από τις Βρυξέλλες ανέφεραν ότι η Ουγγαρία δεν αποκλείεται να βάλει στο τραπέζι ως λύση ανάγκης την άρση του εμπάργκο στο πετρέλαιο από τη Ρωσία για να αποφευχθούν οι πληθωριστικές πιέσεις και οι στρεβλώσεις στην αγορά λόγω ακρίβειας. Επίσης, οι Υπουργοί οικονομικών της Ε.Ε. θα ανταλλάξουν απόψεις για τις θέσεις του μπλοκ ενόψει της συνάντησης των Υπουργών Οικονομικών και κεντρικών Τραπεζιτών των G20 την άλλη εβδομάδα καθώς και να προετοιμαστούν για την Εαρινή Σύνοδο του ΔΝΤ τον Απρίλιο. Το Ecofin αναμένεται να εγκρίνει το αναθεωρημένο Σχέδιο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης της Εσθονίας και το μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό και διαρθρωτικό σχέδιο της Ιρλανδίας.
euro2day.gr
Newsroom
