Ο Μακρόν μόλις κήρυξε την Ευρώπη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «γεωπολιτική και γεωοικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης». «Αν δεν κινηθεί γρήγορα, αν δεν επενδύσει στην οικονομία της και αν δεν άρει τα εμπόδια στην ανάπτυξη, κινδυνεύει να παρασυρθεί από την τεχνολογία των ΗΠΑ και τις εισαγωγές από την Κίνα». Το μήνυμα είναι ωμό και προέρχεται από τον Εμμανουέλ Μακρόν. Σε συνέντευξή του σε διεθνή Μέσα, λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη Σύνοδο της Ε.Ε. για την ανταγωνιστικότητα, ο Γάλλος Πρόεδρος περιγράφει μια Ήπειρο που ξυπνά απότομα. Όχι επειδή το θέλει, αλλά επειδή οι παγκόσμιες ισορροπίες αλλάζουν με ρυθμούς που η Ευρώπη δεν προλαβαίνει. Και προειδοποιεί: «Το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι η κρίση αυτή καθαυτή, αλλά το ενδεχόμενο να υπάρξει μια ''δειλή ανακούφιση'' όταν η ένταση υποχωρήσει. Αυτό, λέει, θα ήταν μοιραίο λάθος».

Το διπλό σοκ

Ο Μακρόν μιλά για μία «στιγμή Γροιλανδίας», τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι συνειδητοποίησαν  πόσο ευάλωτοι είναι. Και αυτό δεν αφορά μόνο την άμυνά τους. Η ανησυχία ότι οι ΗΠΑ μπορεί να απομακρύνονται, η ανοιχτή οικονομική πίεση από την Κίνα, αλλά και η εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανική τεχνολογία, ενέργεια και άμυνα, συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα: Η Ευρώπη δεν ελέγχει τα βασικά εργαλεία ισχύος της. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Οι αμερικανικοί κολοσσοί κυριαρχούν στο cloud και στο λογισμικό που χρησιμοποιούν Κυβερνήσεις και Επιχειρήσεις. Η ευρωπαϊκή Βιομηχανία πιέζεται από ένα νέο, επιταχυνόμενο «κινεζικό σοκ», με υπερπροσφορά και χαμηλό κόστος που διαβρώνουν κρίσιμους κλάδους, από τα χημικά έως τις πράσινες τεχνολογίες. Και στο πεδίο της Άμυνας, ακόμη και οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας παραδέχονται ότι χωρίς τις ΗΠΑ η Ήπειρος δεν μπορεί να σταθεί μόνη της, τουλάχιστον όχι στο άμεσο μέλλον.

Σ.Σ.: Σαν ερωτευμένοι πιγκουίνοι τα πουλάκια μας....

Μελόνι - Μερτς και Βιομηχανία

Εκεί που ο Μακρόν επιχειρεί να μετατρέψει την «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» σε άλμα στρατηγικής αυτονομίας, βρίσκει απέναντί του έναν νέο άξονα: Μελόνι και Μερτς. Οι δύο ηγέτες, με κοινό προφίλ βιομηχανικής ατζέντας και έντονη ατλαντική αναφορά, επιχειρούν να «ξεκλειδώσουν» την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα με πιο γήινους όρους: Λιγότερη ρητορική για «Buy European» και περισσότερη απορρύθμιση, ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και νέες εμπορικές συμφωνίες. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ρώμη και το Βερολίνο εμφανίζονται να προωθούν την ταχεία ενεργοποίηση του EU–Mercosur και γενικότερα το άνοιγμα σε deals, σε μια γραμμή που συχνά συγκρούεται με το γαλλικό ένστικτο προστασίας, ιδίως στα αγροτικά. Αυτό το δίπολο εξηγεί και το γιατί, λίγο πριν από τη Σύνοδο της 12ης Φεβρουαρίου, στήνεται «προ-σύνοδος» ομοϊδεατών: Ο Μερτς δοκιμάζει να φτιάξει πλειοψηφικό ρεύμα υπέρ μιας ατζέντας.

Και μέσα σε αυτό το σκηνικό μπαίνει η Βιομηχανία, που ζητά πράγματα χειροπιαστά και άμεσα: Φθηνότερη ενέργεια, ταχύτερες άδειες/δικτύα, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, αλλά και σκληρότερη και, γρηγορότερη εμπορική άμυνα απέναντι στον κινεζικό υπερ-ανταγωνισμό. Στον πυρήνα της πίεσης βρίσκονται οι ενεργοβόροι κλάδοι, που μιλούν για κίνδυνο μη αναστρέψιμης αποβιομηχάνισης, ενώ από την άλλη πλευρά κορυφαίοι παίκτες, όπως στη χημική βιομηχανία, ζητούν ακόμη και αναθεώρηση του ETS, λέγοντας ότι το κόστος άνθρακα και ενέργειας έχει γίνει δομικό μειονέκτημα.

4 άξονες για μια Ευρώπη που τρέχει, όχι που σέρνεται

Η πρόταση Μακρόν δεν είναι γενική διακήρυξη. Αρθρώνεται σε τέσσερις συγκεκριμένους άξονες:

• Πρώτον, δραστική απλοποίηση των ευρωπαϊκών κανονισμών. Η Ε.Ε., λέει, πνίγεται στην ίδια της τη γραφειοκρατία την ώρα που οι ανταγωνιστές της κινούνται ταχύτερα.
• Δεύτερον, μείωση της εξάρτησης από περιορισμένο αριθμό μη ευρωπαϊκών προμηθευτών. Από το αμερικανικό φυσικό αέριο και το cloud, έως τον ρόλο του ευρώ διεθνώς, η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει εναλλακτικές και ανθεκτικότητα.
• Τρίτον, «ευρωπαϊκή προτίμηση» για κρίσιμες Βιομηχανίες: Χάλυβας, χημικά, άμυνα. Κρατικές ενισχύσεις και δημόσιες προμήθειες με ευρωπαϊκό αποτύπωμα. Εδώ όμως ξεσπά η σύγκρουση. Γερμανία, Ιταλία, χώρες του Βορρά και της Βαλτικής φοβούνται ότι η στρατηγική αυτονομία μεταμφιέζεται σε προστατευτισμό, και ότι τελικά θα διώξει επενδύσεις από την Ε.Ε.
• Τέταρτον, ένα μεγάλο άλμα στην καινοτομία. Δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, σύμφωνα με τις προτάσεις της έκθεσης του Mario Draghi, και ένα φιλόδοξο σχέδιο «ευρωομολόγων για το μέλλον» σε Άμυνα, πράσινη τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη, αξιοποιώντας τις υψηλές αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων.

Άμυνα, τεχνολογία και φόβοι

Στο πεδίο της άμυνας, η Ε.Ε. ήδη κινείται αργά, αλλά κινείται. Το νέο κοινό πρόγραμμα προμηθειών επιβάλλει ευρωπαϊκό περιεχόμενο στα εξοπλιστικά Συστήματα. Παράλληλα, ο Μακρόν επαναφέρει στο τραπέζι το προβληματικό κοινό ευρωπαϊκό πρόγραμμα αεράμυνας, επιμένοντας ότι χωρίς συνεργασία η Ευρώπη δεν θα αποκτήσει ποτέ ανταγωνιστικά Συστήματα απέναντι στα αμερικανικά. Όμως οι αντιφάσεις παραμένουν. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης βλέπουν τις ΗΠΑ ως αναντικατάστατο πυλώνα απέναντι στη ρωσική απειλή. Άλλες Κυβερνήσεις παραδέχονται ανοιχτά ότι η πλήρης απεξάρτηση από την αμερικανική τεχνολογία δεν είναι ρεαλιστική για χρόνια. Η Ευρώπη, στην πράξη, ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη για αυτονομία και στον φόβο της αποδυνάμωσης της διατλαντικής σχέσης.

Ένας αγώνας με τον χρόνο για την Ευρώπη και για τον ίδιο

Η ειρωνεία είναι ότι ο πιο ηχηρός συναγερμός έρχεται από έναν ηγέτη με περιορισμένο πολιτικό κεφάλαιο. Ο Μακρόν δεν έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και λιγότερο από ενάμιση χρόνο για να προωθήσει τις ιδέες του. Σε πολλές πρωτεύουσες υπάρχει σκεπτικισμός, αλλά όχι αδιαφορία. Γιατί, πέρα από τις διαφωνίες, λίγοι αμφισβητούν τη βασική του προειδοποίηση: Η Ευρώπη είναι αργή, κατακερματισμένη και εξαρτημένη. Και αν δεν αλλάξει πορεία σύντομα, οι αποφάσεις για το μέλλον της θα λαμβάνονται αλλού. Ο χρόνος, όπως λέει ο ίδιος, τελειώνει. Για την Ευρώπη και, ίσως, και για εκείνον.

naftemporiki.gr

«The New Daily Mail» 

Newsroom